*लहान मुलांचे आजार आणि उपचार—*
*१)सर्दी- पडसे (कफ)*
🕉 *ओम धन्वंतरैय् नम:*🕉.
*व्यसनमुक्त युवक संघ महाराष्ट्र*
मार्गदर्शक
*ह.भ.प.बंडातात्या कराडकर*
प्रेरणा
*राष्ट्रबंधू शहीद राजीव दिक्षित*
🍉🏃♂️🍍🏃♀️🍑
*चळवळ आरोग्याची*
*भाग-३७*
( ४था रविवार फेब्रुवारी २०२१)
*सर्दी-पडसे*
वातावरणातील बदलामुळे मुलांमध्ये सर्दी आणि कफ याचा त्रास होतो. डॉक्टरांकडे जाऊन औषध घेणे हा त्यावरील उपाय आहेच. वारंवार कफ सिरप आणि औषधं घेणे योग्य नाही. काही वेळा घरगुती उपायांनीदेखील सर्दी बरी होऊ शकते. किंवा औषधांसोबत हे उपाय केल्यास लवकर आराम मिळू शकतो. घरच्या घरी आपण पुढील उपाय करु शकतो
*उपचार*😄✔️
👉काळे मनुके १० रात्री फुलपात्रभर पाण्यात भिजत ठेवून सकाळी कुस्करून त्यामध्ये त्रिफळा (हिरडा१-बेहडा२-आवळा३ भाग) १/२ चमचा चूर्ण टाकून पिणे त्यामुळे पित्तदोषसह रक्तदोषही दूर होतो.
👉 रात्री १/२ चमचा हिरडा चूर्ण १फुलपात्रभर कोमट पाण्यात मिसळून पिणे.
👉 एक चमचा तुळशीच्या पानांचा रस व १चमचा आल्याचा रस घेऊन त्यात १चमचा मध मिसळून दिवसातून २वेळा घ्यावा.
👉रात्री झोपण्यापूर्वी १तास अगोदर एक ग्लास कोमट पाणी प्यावे नंतर झोपण्यापूर्वी १०मिनिटे अगोदर अंदाजे १००ग्रँम गुळ खावा त्यानंतर पाणी पिऊ नये फक्त चूळ भरावी.
👉 रोज सकाळी १० तुळशीची पाने व २/३काळी मिरी याचा काढा घेतल्याने कधीच सर्दी होत नाही.
👉लहान बाळांना सर्दी व खोकला झाला असेल तर १ छोटा कांदा (मिळाल्यास पांढरा) बारीक चिरून घ्यावा. तोच कांदा ३ कप पाण्यात उकळत ठेवा. तो काढा उकळून अर्धा झाल्यावर त्याला पिवळा रंग येईल. त्यात थोडी चवीपुरती साखर/गुळ घालून तो काढा दिवसातून ३-४ वेळा गरम किंवा कोमट करून बाळाला पाजावा. ह्या काढ्यामुळे छातीत साठलेला कफ उलटी होऊन किंवा शौचावाटे बाहेर पडतो. छातीतून येणारा आवाज बंद होतो.
👉 तुळशीची ४/५ पाने, ३ लवंगा, २ वेलदोडे, आल, दालचिनीचे छोटे तुकडे, थोडासा गवती चहा, ४ कप पाण्यात उकळा. पाण्याचा रंग बदलला की त्यात गुळ घाला आणि हा काढा प्यायला द्या. ( हा काढा २ वर्षावरील मुलांना अर्धा कप ह्या प्रमाणात दिवसातून २ वेळा प्यायला द्या.)
👉 डोक्यात सर्दी भरलेली असेल आणि डोके दुखत असेल तर वेखंड पूड थोडयाशा पाण्यात कालवून कपाळावर लावावी. सर्दी उतरण्यास मदत होते.
👉 सर्दीमुळे छातीत कफ साठत असेल तर रात्री १ग्लासभर पाण्यात देशी झेंडूची फुले सुट्टी करुन टाकावी सकाळी ते पाणी गाळून प्यावे कफ शौचावाटे बाहेर पडतो.
👉लहान बाळांच्या छातीत कफ साठून त्रास होत असेल तर २ कप पाण्यात १ चमचा जवस कुटून घालावा. या काढ्यात खडीसाखर/गुळ घालून उकळून हा काढा कोमट करून ३/४ वेळा बाळांना द्यावा. याने कफ बाहेर पडतो.
👉कोरडया खोकल्यासाठी जेष्ठ-मधाची बारीक पूड आणि साजूक तूप हे एकत्र करून त्याच्या छोटया गोळ्या करून उबळ आल्यानंतर चघळण्यासाठी देऊ शकतो. (४ वर्षाखालील मुलांना द्यावा)
👉 ओवा गरम तव्यावर टाकून त्याची धूरी मिनिटे नाका तोंडावाटे घ्यावी.
👉 रात्रीच्या वेळी नियमितपणे देशी गाईचे तूप किंवा पंचगव्य नस्य १/२थेंब नाकात टाकणे.
👉 वारंवार सर्दी होत असेल तर रात्री झोपताना मोहरीचे तेलाचे २/४थेंब नाभीमध्ये टाकणे तसेच शौचाच्या जागेवर लावणे.
😄✔ *पथ्य(खावे)*
मूग,नारळ पाणी,तांदुळसा भाजी, गाजर,पालक,मेथीची भाजी,लसूण,कांदा, हळद आल,मध,कारले, दुधी भोपळा, डाळिंब, पपई,मुळा,द्राक्षे,नारळाचे पाणी, मनुका, खारीक,अंजीर सफरचंद, मोसंबी, आवळा,मध व कोमट पाणी उत्तम ,गुळ, खडीसाखर,सैंधव मीठ,घाण्याचे तेल
😡❌ *अपथ्ये(खाऊ नये)*
दुध,ताक,कैरी,सिताफळ, केळी, लिंबू,खरबूज, पेरू, आंबट पदार्थ चहा,काँफी,पेप्सी, कोकाकोला सारखे थंड पेय.मैदा व त्याचे पदार्थ. फ्रीजमधील पदार्थ.तळलेले पदार्थ,रिफाईंड तेल.साखर व त्याचे पदार्थ.
*प्रा धनंजय शामराव देशमुख*
अकलूज(वडापुरी ता.इंदापूर)
*श्री श्री योग व निसर्गोपचार केंद्र अकलूज*📞९२६०७१०७१०
deshmukhvyasanmukti@gmail.com
🙏👇🌹🙏👇🌹🙏👇